Ders Konuları

Türkiye’nin Bitki Varlığı-Etkinlik 2

ETKİNLİK

MAKİ BİTKİSİNİN KIYI BÖLGELERİMİZDE ÜST SINIRININ FARKLI OLMASININ SEBEBİ:

Maki yetişme sınırı için enleme bağlı olarak sıcaklıkların kuzeye doğru azalması buna bağlı olarak ta nemlilik ve kuraklık şartlarındaki değişme.

MAKİ BİTKİSİNİN AKDENİZ İKLİMİNE UYUM SAĞLADIĞININ GÖSTERGELERİ:

Maki yaz sıcaklığına ve kuraklığına karşı; yaprak yapısı, kaygan, tüylü kadifemsi yüzeyi ile buharlaşmayı azaltmış olması nedeniyle dayanıklıdır. Kurak ortama uyum sağlayabilmek için derinlerdeki sulardan yararlanmak için çok uzun kök sistemlerine sahiptir.

Kısaca YAPRAK ve KÖK yapısı sıcak ve kurak ortama dayanıklı özelliklere sahiptir.

ETKİNLİK

BOZKIR

http://okulweb.meb.gov.tr/03/08/280783/PHOT0084.JPG

ÇAYIR

http://www.ardahantarim.gov.tr/mera28.JPG

Çayır; karasal iklimin soğuk ve nemli yaz yağışı alan, yaz kuraklığının olmadığı yerlerinde, Bozkır ise; karasal iklimin az yağışlı kurak özellikle yaz kuraklığının belirli olduğu alanlarda yetişir.

ETKİNLİK

GİRESUN-MERSİN ARASI BİTKİ FARKLILIĞININ SEBEPLERİ:

Nemlilik ve Yağış ile Sıcaklık şartlarıdır.

Bitki örtüsünün ağaç, çalı ve ot olması bir yerin nem ve yağış miktarına bağlıdır.

Ağaçların iğne yapraklı ya da geniş yapraklı olması ise sıcaklık şartlarının soncudur.

Sıcaklığın düşük olduğu yerler ile sıcaklığın çok yüksek olduğu kuraklığın belirginleştiği yerlerde iğne yapraklı ağaçlar yetişirken, ılıman sıcaklıkların olduğu ortamlarda geniş yapraklı ağaçlar yetişmektedir.

KASTAMONU-ANTALYA ARASI BİTKİ YAPISI:

Harita aşağıda verilmiş Sinop’tan hareketle öncelikle1000 m ye kadar geniş1000-1500 metre arası karışık 1500- 2000 arası iğne yapraklı ağaçlar 2000 metre üstü çayır.Taşköprüye doğru İnerken iğne yapraklı ağaçlar. Taşköprü’den Devrez’e doğru çıkarken 1000-2000 arası karışık 2000 üstü iğne ve çayır Devrez çayına inerken iğne yapraklı güneye baktığından pek çayır olmaz. Tekrar Devrez den iç Anadolu’ya doğru çıkarken karışık ve iğne yapralı ağaçlar. Devrez’den Emir dağı arası bozkır. Emire çıkarken karışık. Akşehir oluğu ve Beyşehir olukları bozkır. Beyşehirden Toroslara çıkarken karışık ormanlar 2ooo den sonra çayır. Toraslardan Antalya’ya doğru iniş çayır, iğne yapraklı, 700 metreden aşağılar maki olur.

TÜRKİYE HARİTASINDA BOYANMIŞ BAZI İLLERİMİZİN DOĞAL BİTKİ ÖRTÜLERİ:

İZMİR: Maki

Bolu: Orman

Bartın: Orman

Aksaray: Bozkır

Antalya: Maki

Erzurum:Çayır

Ağrı:Çayır

Barajlardan Elektrik Üretim Şeması

Hidroelektrik santrallar akan suyun gücünü elektriğe dönüştürürler. Akan su içindeki enerji miktarını suyun akış veya düşüş hızı tayin eder. Büyük bir nehirde akan su büyük miktarda enerji taşımaktadır. Ya da su çok yüksek bir noktadan düşürüldüğünde de yine yüksek miktarda enerji elde edilir. Her iki yolla da kanal yada borular içine alınan su, türbinlere doğru akar, elektrik üretimi için pervane gibi kolları olan türbinlerin dönmesini sağlar. Türbinler jeneratörlere bağlıdır ve mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştürürler.

Türkiye’de işletilmekte olan toplam 125 adet hidroelektrik santral vardır.

Türkiye’deki En Yüksek Barajlar

Yüksekliklerine göre sıralanmıştır.

1. Keban Barajı / ELAZIĞ
Fırat Nehri üzerinde,

Enerji amaçlı,

Yüksekliği 210m,

1975 yılında işletmeye açıldı.

2. Altınkaya Barajı / SAMSUN
Kızılırmak Nehri üzerinde,

Enerji amaçlı,

Yüksekliği 195m,

1988 yılında işletmeye açıldı.

3. Oymapınar Barajı / ANTALYA
Manavgat Nehri üzerinde,

Enerji amaçlı,

Yüksekliği 185m,

1984 yılında işletmeye açıldı.

4. Hasanuğurlu Barajı / SAMSUN
Yeşilırmak üzerinde,

Enerji amaçlı,

Yüksekliği 175m,

1981 yılında işletmeye açıldı.

5. Karakaya Barajı / DİYARBAKIR
Fırat Nehri üzerinde,

Enerji amaçlı,

Yüksekliği 173m,

1987 yılında işletmeye açıldı.

6. Atatürk Barajı / ŞANLIURFA
Atatürk Barajı Genel Görünümü Fırat Nehri üzerinde,

Enerji ve sulama amaçlı,

Yüksekliği 169m,

1992 yılında işletmeye açıldı.

7. Gökçekaya Barajı / ESKİŞEHİR
Sakarya Nehri üzerinde,

Enerji amaçlı,

Yüksekliği 158m,

1972 yılında işletmeye açıldı.

8. Menzelet Barajı / K.MARAŞ
Ceyhan Nehri üzerinde,

Sulama ve Enerji amaçlı,

Yüksekliği 151m,

1989 yılında işletmeye açıldı.

9. Adıgüzel Barajı / DENİZLİ
B.Menderes Nehri üzerinde,

Sulama, Enerji ve taşkın koruma amaçlı,

Yüksekliği 145m,

1992 yılında işletmeye açıldı.

10. Özlüce Barajı / BİNGÖL
Peri Nehri üzerinde,

Enerji amaçlı,

Yüksekliği 144m,

2000 yılında işletmeye açıldı.

Kaynak: www.dsi.gov.tr

TÜRKİYE’NİN SU VARLIĞI DERS DIŞI ETKİNLİK

* Çarşamba Çayının Yazın Kuruma Sebebi: Akarsuyu besleyen kaynakların bitmesi. Şiddetli buharlaşmayla su kaybının artması.
* Bazı Akarsuların Hızlı Akma Sebebi: Yatak eğimlerinin fazla olması denge profiline ulaşmaması
* Hidroelektrik Potansiyeli en fazla olan bölgemiz: Doğru Anadolu bölgesi
* Akarsu ağı ile yer şekilleri arasındaki ilişki: Yer şekilleri akarsu ağı üzerinde doğrudan etkilidir.Yer şekilleri akarsuların akış yönlerine direk etki yapar.Su toplama havzalarını belirler
* Burdur gölü sularının acı, Beyşehir gölü sularının tatlı olma sebebi: Burdur gideğensiz Beyşehir dışa akışlı
* Tuz gölü seviyesindeki değişme sebebi: Mevsimler arası yağış ve buharlaşma şiddetinin farklı olması
* Akarsularımızı taşımacılığa uygun olmama özellikleri: Yatak eğimlerinin fazla olması denge profiline ulaşmamış olması yakın jeolojik zamanda oluşmalarından dolayı aşınma olayının devam etmesi
* Antalya ve Rize’nin turizm potansiyeli: Rize de her mevsimin yağışlı olması özellikle deniz turizmini olumsuz etkiler
* Denizlerimizin tuzluluk oranı farklılığının sebebi: Sıcaklık şartlarından dolayı meydana gelen buharlaşma sonrası oluşan tuzluluk
* Bazı göllerin sulamada kullanılması: Bölgede yağış azlığından dolayı suya ihtiyaç kuraklık, göl suyunun tatlı olması sulamaya uygun olması.
* Van ve Tuz gölünde yararlanma farkları: Tuz üretimi diğeri soda taşımacılık ve balıkçılık
* Yer altı sularından yararlanma: Tarımda sulama, içme ve kullanma suyu